“Chìa khóa” nâng cao ý thức bảo vệ rừng tại Mèo Vạc

Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) được triển khai, thực hiện trên địa bàn huyện Mèo Vạc không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân mà còn trở thành “chìa khóa” giúp họ nâng cao ý thức trong việc bảo vệ và phát triển rừng.
Cán bộ Hạt Kiểm lâm huyện Mèo Vạc kiểm tra hiện trạng rừng.
Huyện Mèo Vạc hiện có hơn 21.000 ha rừng, trong đó phần lớn là rừng phòng hộ và rừng đặc dụng. Trước đây, tình trạng chặt phá rừng, lấn chiếm đất rừng làm nương diễn ra khá phổ biến do đời sống người dân còn khó khăn, nhận thức về bảo vệ rừng còn hạn chế. Tuy nhiên, từ khi chính sách chi trả DVMTR được triển khai, đặc biệt trong giai đoạn 5 năm trở lại đây, tư duy của người dân đã có sự thay đổi rõ nét.

Ông Thò Mí Xá, người gắn bó lâu năm với rừng ở thôn Cán Chu Phìn, xã Cán Chu Phìn chia sẻ: “Trước đây, chúng tôi chỉ nghĩ đơn giản rừng là để lấy củi, lấy gỗ. Nhưng từ khi có tiền dịch vụ môi trường rừng, chúng tôi hiểu rằng rừng còn mang lại nguồn nước, không khí trong lành, DVMTR và phòng, chống thiên tai. Nhờ vậy, bà con trong thôn đã tự giác hơn trong việc bảo vệ cây rừng, không còn tình trạng chặt phá bừa bãi nữa”.

Tương tự, ông Hờ Mí Của, thôn Há Chế, xã Tả Lủng cho biết: “Với nguồn tiền DVMTR hằng năm được nhận đã giúp chúng tôi có thêm nguồn lực để xây dựng các công trình phục vụ hoạt động chung của thôn, nhất là trong việc làm đường bê tông nội thôn. Nhờ vậy, trong hơn 5 năm qua, thôn đã hoàn thành hơn 3 km đường bê tông, qua đó giúp người dân đi lại thuận lợi và giải phóng đáng kể sức lao động cũng như tăng hiệu quả công việc. Bên cạnh đó, có đường bê tông cũng giúp tổ tuần tra rừng của chúng tôi đi lại thuận lợi và hiệu quả hơn trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ rừng”.

Để chính sách DVMTR thực sự đi vào cuộc sống, thời gian qua, huyện Mèo Vạc đã tập trung chỉ đạo quyết liệt và đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó huyện phối hợp chặt chẽ với Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh rà soát, cập nhật đầy đủ diện tích rừng cung ứng dịch vụ, đảm bảo việc chi trả công khai, minh bạch, đúng đối tượng. Đồng thời, các xã, thị trấn được hướng dẫn xây dựng kế hoạch sử dụng nguồn tiền DVMTR sát thực tiễn, ưu tiên cho các hoạt động như tuần tra, bảo vệ rừng, nâng cấp đường rừng, hỗ trợ dụng cụ, tập huấn cho cộng đồng nhận khoán. Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức được đẩy mạnh thông qua nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ đó, người dân từng bước hiểu rõ vai trò của rừng và tự giác tham gia bảo vệ, gìn giữ tài nguyên rừng như một phần gắn bó trong sinh kế hàng ngày.

Theo đánh giá của Hạt Kiểm lâm huyện Mèo Vạc: Trong những năm qua, nhờ thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, nhất là việc thực hiện hiệu quả chính sách DVMTR đã tác động tích cực đến công tác bảo vệ rừng của huyện. Trong đó số vụ vi phạm pháp luật về Luật Lâm nghiệp trên địa bàn đã được kiểm soát, không xảy ra vụ việc nghiêm trọng, phức tạp; tỷ lệ che phủ rừng năm sau cao hơn năm trước. Năm 2024, tỷ lệ che phủ rừng toàn huyện đạt 38,2%, tăng 3,4% so với năm 2020. Đây là nền tảng vững chắc để huyện phấn đấu nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 38,8% vào cuối năm 2025. Bên cạnh hiệu quả về công tác bảo vệ rừng, nguồn kinh phí từ DVMTR cũng được sử dụng hiệu quả vào các hoạt động phát triển thôn bản, tăng cường cơ sở hạ tầng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Điều này càng củng cố thêm niềm tin và sự ủng hộ của người dân đối với chính sách bảo vệ rừng.

Có thể thấy, chính sách DVMTR đã thực sự trở thành một “đòn bẩy” kép tại huyện Mèo Vạc. Nó vừa mang lại lợi ích kinh tế thiết thực vừa khơi dậy và nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân trong việc bảo vệ và phát triển rừng. Đây là một minh chứng rõ ràng cho thấy, khi lợi ích của người dân gắn liền với việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, họ sẽ trở thành lực lượng nòng cốt trong công tác bảo vệ rừng.

Tác giả bài viết: Trần Kế